Birsen Ulucan’dan “Masallar, Rüyalar, Fısıltılar”

Piyanistimiz Birsen Ulucan’ın “Masallar, Rüyalar, Fısıltılar” isimli yeni CD’si Lila Müzik etiketiyle müzikseverlere sunuldu. Ulucan’ın 2008 yılında çıkan “Bir Ağaç Gibi” çalışması bir “aile albümü” niteliğindeydi; Özcan Ulucan ve Ayşen Ulucan ile birlikte yaptığı çalışmaları içermekteydi. Bu son album ise sanatçımızın ilk solo çalışması.

Lila Müzik’ten çıkan diğer CD’lerde olduğu üzere “Masallar, Rüyalar, Fısıltılar”da da titiz bir çalışma yapıldığını görüyoruz. Daha önceki bir yazıda Gülsin Onay’ın Mozart Piyano Konçertoları isimli çalışmasını anlatırken kullandığım ifadelerin bir kısmını burada da kullanmak durumundayım. Lila Müzik, müziğe, solistlere ve bestecilere verdiği önemi CD’lerin “fiziksel” açıdan sunuluşundan itibaren hissettiriyor. Özenli fotoğraf çalışmaları, kitapçıktaki açıklamaların anlaşılır ve doyurucu olması, yazılanların kolay okunabilirliği, İngilizce açıklamaların yapılması vb. Ancak daha da iyi olması için birkaç küçük önerim olacak: Her nedense ülkemizde hazırlanan CD’lerin pek çoğunda “tarih” yer almıyor. Her CD’nin müzik tarihimize eklenen bir değer olduğu, kayıtları yapıldıkları  dönemlere göre de değerlendirebileceğimiz gerçeğinden hareket edersek tarih konusundaki önerim daha mantıklı gelebilir okuyucuya. Ayrıca CD tasarımını Gözde Oral/Birebir Tasarım; moda tasarımını Jale Hürdoğan/Janucha L’atelier ve fotoğraf çalışmalarını da usta fotoğrafçı Tamer Yılmaz gerçekleştirmiş. CD’nin yeni basımında bu bilgilerin de kitapçığa eklenmesini dilerim.

Birsen Ulucan’ın “Masallar, Rüyalar, Fısıltılar”ındaki programa baktığımızda klasik müziğin, caz ve halk müziği öğeleri ile buluştuğu görülüyor. Böylesi geniş bir yelpazede seçilen eserler bazı dinleyiciler için risk taşısa da Ulucan’ın şu sözlerini dikkate alıp değerlendirmeyi buna gore yapmak gerekebilir: “Tüm sanatların bir olduğu, böylece tüm müzik türlerinin tek bir özü olduğuna inanılan bir ortamda yetiştim. Bu kayıtta özel olarak belirlemiş olduğum eser seçimi, benim için önem taşıyan bu fikre hizmet eder: Farklı “şive”lerin sözkonusu olduğu müzik dilinin, aslında tek bir kaynaktan geliyor olması… Bu olgunun farkında olmak bana her zaman heyecan vermiştir.” CD’deki eserleri Ulucan’ın bu sözleri doğrultusunda dinlemek güzel bir “müzikal tecrübe” de yaratacaktır.

CD’deki programın açılışında Rus besteci Nikolai Karlovich Medtner (1880-1951) bulunuyor. Kendisine “Rus Brahms” da deniliyor. Ulucan’ın Medtner’den seçtiği “Fairy Tales / Masallar” (1910-1911) çok etkileyici; duygusal açıdan dinleyiciyi hemen etkiliyor. CD kitapçığında, bu eserin, bestecinin repertuarında Grieg’in “Lyric Pieces” ya da Chopin’in “Mazurkalar”ı gibi bir yer tuttuğu; minyatür olarak bestelenmişse de tutku ve virtüözitenin az bulunur yüksek noktalarına ulaşmayı başardığı belirtiliyor. Rus kültüründen renkli hikayeleri müziğiyle anlatan Medtner’in bu konudaki başarısı Rachmaninov’u da etkilemiş ve Rachmaninov, Medtner için “Kimse onun gibi hikaye anlatamaz” demiştir. (Burada kişisel bir not da düşmek isterim: Birsen Ulucan’ın Medtner icrasını Pera Müzesi’ndeki “Çarlık Rusyası’ndan Sahneler: Rus Devlet Müzesi Koleksiyonu’ndan 19. Yüzyıl Rus Klasikleri” isimli sergiyi gezdikten sonra dinledim. Orada hayranlıkla incelediğim tablolar Medtner’in müziğiyle daha da farklı bir anlam kazanmış oldu benim için. Sergi ile ilgili broşür burada).

Ulucan’ın albümünde yer alan ikinci besteci Prokofiev (1891-1953). Albümde bestecinin kariyerinin ilk yıllarında bestelediği, teknik açıdan büyük beceri istediği belirtilen “Piyano İçin Dört Parça” başlıklı Op. 4 numaralı bestesi yer alıyor. Eserin bölümleri ismleriyle de kendi kendilerini tasvir eder nitelikte: “Anılar”, “İlham Dürtüleri”, “Ümitsizlik” ve “Şeytani Telkinler”.

Birsen Ulucan’ın albümünü önemli kılan bir özellik de bizim bestecilerimize de yer veriyor olması. Albümdeki üç bestecimizden ilki, Ulucan’ın isteği üzerine Aşık Daimi’nin “Ne ağlarsın benim zülfü siyahım” türküsünü yeniden yorumlayan İnci Yakar… ve bestesi “Ağlama”. Bu eserde Ulucan’a bendirde Engin Gürkey ve vokalde Özer Özel eşlik ediyor.

İkinci bestecimiz ise “Nasreddin Hoca’nın Dansları” ile Fazıl Say (1970). Say, “Nasreddin Hoca’nın Dansları”nı 1990 yılında bestelemiş ve eser, ilk kez 1991 yılında Berlin’de seslendirilmiş. CD kitapçığında Say’ın 1991’de yapılan Avrupa Birliği Piyano Yarışması’nda aldığı “En İyi Çağdaş Müzik Yorumucusu” ödülünde Nasreddin Hoca’nın büyük pay taşıdğı, Say’ın, “piyanist” olarak girdiği yarışmadan “besteci” olarak çıktığı ve adı konmayan dolaylı bir yoldan “bestecilik” ödülü aldığı değerlendirmesi yapılıyor. Yaklaşık 7 dakika süren Nasreddin Hoca Dansları, “virtüözite gerektiren ve içinde caz öğeleri barındıran bir çalışma” olarak nitelendirilmiş. Hemen not düşmeli; Birsen Ulucan,  2008 yılında “Bir Ağaç Gibi” isimli aile albümünde Fazıl Say’ın “Piyano ve Keman için Sonat” (1997) eserini kemanda Özcan Ulucan ile birlikte icra etmişti).

Birsen Ulucan’ın albümündeki kapanış çalışması ise bir diğer bestecimiz Evrim Demirel’e ait. Demirel’in Birsen Ulucan için tekrar uyarladığı eserin adı “Anadolu’dan Dört Halk Türküsü” ve bölümleri “Yağmur Yağar”, “Ferayi”, “Yayla Yolları” ve “Batum”. Piyanodaki Ulucan’a, vurmalı çalgılarda Engin Gürkey, vokalde Özer Özel ile tambur, kanun, kemençe, çello ve kontrbas çalan müzisyenlerden oluşan İstanbul Çağdaş Müzik Topluluğu eşlik ediyor. Yaklaşık 20 dakika süren bu eser çok etkileyici. Müzikolog Martin Greve bu eser için “… sadece karmaşık bir teorik birikimin değil, ayrıca bestecinin son derece açık duyularının bir ürünüdür” değerlendirmesinde bulunmuş. Greve’in değerlendirmelerinin tamamını CD’yi aldığınızda kitapçıktan okuyabilirsiniz.

Birsen Ulucan’ın “Masallar Rüyalar Fısıltılar / Fairy Tales Dreams Whispers” isimli ilk solo albümü Ulucan’ı daha iyi tanımak, Türk bestecilerinin eserlerini arşivimize eklemek ve bu eserler ile albümün açılışındaki Medtner ve Prokofiev eserleri arasında bağlantılar kurmak açısından önemli bir kayıt.

Teşekkürler, Ulucan.

Bu yazı Klasik Müzik içinde yayınlandı ve , , olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s